خانه > آخرین مقالات > رستوریشنهای زیرکونیا

رستوریشنهای زیرکونیا

ماهنامه گنجینه دندانپزشکی،سوتیتر: نیاز به زیبایی در ترمیم های دندانی باعث شده تا از سرامیک ها در رستورسیشن های خلفی و قدامی  بیش تر استفاده شود.

تا چند دهه اخیر استفاده از سرامیک های دندانی محدود به ناحیه قدامی بود، اما امروزه ترمیم های تمام سرامیک را می توان در هر نقطه ای از دهان به کاربرد. با این وجود خصوصیات سرامیک های معمول باعث شده تا استفاده از آنها در ترمیم های وسیع به علت استحکام ناکافی شان محدود شوند. در تلاش برای دستیابی به مواد بهتر و افزایش سختی و استحکام آنها، سرامیک های متعددی با تکنیک های مختلفی طی چند دهه اخیر ارائه شده اند. این مقاله مطالعات موجود بر روی زیرکونیا دندانی را از لحاظ طول عمر آنها، خصوصیات مکانیکی، تطابق مارجینال، سمان کردن و زیبایی بررسی کرده و استفاده کلینیکی از آنها را توصیه می کند.

سرامیک های دندانی  خصوصیات مطلوب بسیاری ا ز جمله سازگاری نسجی، زیبایی، تجمع پلاک اندک، انتقال حرارتی پایین  ، مقاومت به سایش و ثبات رنگ دارند.

استفاده از ترمیم های متال – سرامیک به علت استحکام بالا و زیبایی قابل قبولی که دارند زیاد استفاده می شوند . زمینه فلزی تیره این ترمیم ها باعث گذاشتن یک لایه پرسلن اپک روی آنها می شود که بازتاب نور را از سطح آنها افزایش می دهد. ترمیم های تمام سرامیک خصوصیات زیبایی بالایی دارند . Kelly و همکارانش تعریف کرده اند که ترانلوسنسی اولین فاکتور در کنترل زیبایی است و یک معیار حیاتی در انتخاب مواد دندانی می باشد.

تقاضا برای زیبایی باعث شده کاربرد سرامیک های دندانی در ترمیم های خلفی و قدامی افزایش یابد. در چند دهه گذشته استفاده از ترمیم های تمام سرامیک حتی در دندان های قدامی نیز محدود بود، اما امروزه ترمیم های تمام سرامیک را می توان برای هرجای  از دهان ساخت . با این حال خصوصیات سرامیک های معمول، استفاده آنها را در روکش های تکی و ترمیم های وسیع به خاطر استحکام نا کافی شان محدود کرده است.

  در دندان پزشکی زیرکونیا از سال ۱۹۸۹ برای ساخت پست های داخل کانال، از سال ۱۹۹۵ برای اباتمنت های ایمپلنت واز  ۱۹۹۸ درساخت FPD های خلفی تمام سرامیک مورد استفاده قرار گرفته اند .

شکل پذیری و خصوصیات زیرکونیا برای استفاده از آن در دندان پزشکی مناسب می باشد . با این حال تا به حال هیچ مطالعه طولانی مدت کلینیکی درباره استفاده از زیرکونیا در درمان های گفته شده در بالا وجود ندارد. در تلاش برای رسیدن به مواد دندانی بهتروبهبود بخشیدن قدرت و سختی مواد، سرامیک ها و تکنیک های متعددی طی چند دهه اخیر عرضه شده اند. سرامیک های آلومینا یک مثال از ترمیم های بدون فلز است که به طور وسیع مورد مطالعه قرار گرفته اند . کور آن با استفاده از تکنیک  Split casting ساخته می شود که قسمتی از آلومینا که به طور جزیی سینتر شده ساخته می شود سپس شیشه با ویسکوزینه پایین به لایه لایه ذرات متخلخل آلومینا سینتر شده وارد می شود. این کار باعث به دست آمدن یک ساختار ترکیبی با قدرت بالا و فازinterpenetrating  می شود. آلومینا به عنوان یک درمان مناسب برای روکش های تکی و  FPDهای قدامی شناخته شده است . اما برای FPD های خلفی توصیه نمی شود.

با معرفی زیرکونیا FPDهای خلفی Feasible شدند. زیرکونیا یک سرامیک مستحکم است که در مواد ارتوپدی استفاده می شود. زیرکونیا استحکام Flexural بالاتری نسبت به آلومینا دارد. استفاده از سرامیک های زیرکونیوم اکساید مزایای بسیاری دارد، از جمله : استحکام  Flexuralبالا (Mpa1000)، خصوصیات نوری مطلوب مثل : تطابق رنگ بالا با رنگ های پایه و استفاده از لایه های کمتردر مقایسه با سرامیک های معمول  برای رسیدن به رنگ مطلوب می باشد.

در سال ۱۹۹۶ در یک سمفوزیوم در مونیخ ، زیرکونیوم اکساید که بطور طولانی مدت در ارتوپدی مورد استفاده قرار گرفته بود ، به عنوان یک ماده مطلوب با تمام خصوصیات یک ماده ترمیمی دندانپزشکی معرفی شد.

زیرکونیا

در سنگ های آذرین از جمله: Schist ، gneiss ، syenite و granite  یافت می شود. زیرکونیا به عنوان oxide baddeleyite که همیشه حاوی مقدار اندکی hafnium oxide و سیلیکا می باشد ، وجود دارد.(Zircon-ZrO2.SiO2) زیرکون معمول ترین و رایج ترین ماده ای است که در بازار یافت می شود و از معادن استرالیا ، هند ، جنوب افریقا و امریکا استخراج می شود.

خصوصیات فیزیکی

سرامیک های زیرکونیا ترکیبی ازZirconium dioxide  با Yttrium Oxide(ZrO2-TZP;3mol% Y2O2) به ثبات می رسند که ساختار پلی مورفیک ، تتراگونال و فازهای کریستالین مکعبی از خود نشان می دهند. مونوکلینیک فاز غالب در دمای اتاق است، مانند فلز ها فاز تتراگونال تمایل دارد که به مونوکلینیک تبدیل شود که تغییر فرم martensitic-like نام دارد. این تغییر فرم می تواند توسط استرس بسیار شدید رخ دهد و با انبساط حجمی (۵-۳ % ) ساختار کریستالین مرتبط است. در نتیجه یک Crack در حال گسترش به دلیل استرس کششی در ساختار سرامیک یک استرس فشاری در نوک Crack بوجود می آورد که از گسترش آن جلوگیری می کند.

سرامیک هایpatially stabilized tetragonal zirconia polycrystalline  yttria (Y-TZP) MOE حدود۲۰۰MPa و قدرت (FS) Flexural 820MPa دارند. این خصوصیات از آنچه سرامیک های مستحکم ازخود نشان می دهند بسیار بالاتر می باشند.

درمان های خارجی مثل grind کردن و یا abrasion با اجزاء airborne می تواند t/m خارجی ایجاد کند که میانگین FS سرامیک های زیرکونیا را کاهش می دهد. از طرف دیگر grind کردن شدید می تواند درزهای عمیقی ایجد کند که به عنوان نقاط تجمع استرس تلقی شوند ومیانگین FS را کاهش دهد.

رنگ و زیبایی

سرامیک ها به عنوان ماده انتخابی که هماهنگی با ساختار دندان دارند شناخته شده اند. توانایی ترکیب کراون های پرسلن و نمونه های طبیعی آنها بستگی به سایز، شکل، خصوصیات سطحی، ترانسلوسنسی و رنگ آنها دارد. ترانسلوسنسی پرسلن ها اساسا وابسته به قابلیت پراکندگی نور آنها می باشد. اگر بیشتر نوری که به سرامیک تابیده می شود، به طور منتشر بازتاب شود جسم اپک دیده می شود . اگر مقداری از نور بازتاب شود و قسمت عمده آن عبور کند جسم ترانلوسنت دیده می شود. میزان نوری که جذب ، بازتاب و عبور می کند به میزان کریستال های ماتریکس کور ، طبیعت شیمیایی ، سایز ذرات در مقایسه با طول موج تابیده شده بستگی دارد.

برای بیشترین میزان  پراکندگی نور و اپسیتی، ذرات باید از طول موج نور، بزرگتر باشند و ضریب بازتابی با ماتریکس متفاوت باشد. این تاثیر با Zirconium Oxid  دیده می شود که بیشترین خاصیت اپسیتی را دارد.

پروتزهای پارسیل فیکس ساخته شده با زیرکونیا

با اینکه گزارشات موفقیت ۳۵% پروتزهای پارسیل فیکس ساخته شده با زیرکونیا را نشان می دهند، اما کور اپک آنها مانع استفاده از آنها در شش دندان قدامی می شود. موادی با زمینه yttrium stabiliezd tetragonal zirconia polycrysta  به خاطر خصوصیات مکانیکال، زیبایی، سازگاری نسجی و رادیو اپک بودنشان بیش ترین تطبیق پذیری را دارند. با این حال تنها اطلاعات کوتاه مدت در دسترس است. به علاوه انتخاب صحیح بیمار و تکنیک عمل کننده از عوامل مهم در موفقیت محسوب می شوند. این سیستم در مورد بیماران دارای براکسیسم، دندان های مبتلا به بیماری های پریودنتال و لق و پروتزهای کنتیلور مناسب نیستند.

اولین عامل شکست درمان، ایجاد شکستگی در ناحیه بین اتصال دهنده ها و پونتیک است که در سطح جینجیوال اتصال دهنده که تحت نیروی کششی بالایی قرار دارد نشآت می گیرد. یک مطالعه in-vitro  که قدر مطلق گسختگی را در یک آزمایش در سه نقطه خمش ارزیابی کرده بود، پیشنهاد داده بود که قرار دادن زیرکونیا  روی سطح intaglio  پونتیک و اتصال دهنده به جای ونییر کردن آن با پرسلن می تواند توانایی تحمل نیرو رو را در FPD ها تا ۱۰ بار افزایش دهد. حداقل یک اتصال دهنده ۹mm2 برای یکFPD  سه واحدی پیشنهاد می شود.

طراحی و ساخت:

سرامیک های زیرکونیوم اکساید به عنوان فریم ورک هایی برای ساخت روکش ها و FPD های خلفی به کار می روند.فریم ورک ها به طور اولیه به کمک CAD/CAM  و نرم افزارهای مخصوص ارائه شده از طرف شرکت های تولید کننده ساخته می شوند. سیستم های هوشمند Cercon ceramic  از روش های معمول وکستینگ برای طراحی زیر ساخت های روکش ها و بریج ها با ضخامت مشخص استفاده می کنند.

اباتمنت های زیرکونیا

طی دهه های اخیر، بازسازی دندان توسط ایمپلنت های دندانی یکی از مقبول ترین راه های موجود است. یکی از تلاش های جدی که امروزه صورت می گیرد، ساختن ایمپلنت هایی است که سازگار تر با بیمار باشند و میزان موفقیت بیش تری داشته باشند.

به نظر می رسد با استفاده از زیرکونیا به جای آلومینا به عنوان اباتمنت، عوارض ناشی از کار گذاشتن ایمپلنت ها مثل شکستن اباتمنت ها کاهش یابد.

بر خلاف آلومینا زیرکونیا خوصویات رادیو اپک دارد. از طرف دیگر بسته به روند ترمیم و امبراژورهای جینجیوال، رنگ سفید زیرکونیا باعث بیش تر روشن دیده شدن ترمیم نهایی شود. در این موارد می توان سطح را با مواد سرامیکی که هم رنگ دندان هستند رنگ کرد.

از آنجایی که انتظارات زیبایی در دندانپزشکی روز به روز بالا می رود، مطالعات بیش تری روی مواد سرامیکی برای ترمیم دندان های طبیعی و ایمپلنت ها رو به انجام است. با اینکه روکش ایمپلنت ممکن است حداکثر زیبایی را داشته باشد، اما سایه خاکستری تیتانیوم ایمپلنت می تواند از اطراف مخاط نازک آن عبور کرده و کل نتیجه زیبابی را تحت تاثیر قرار دهد.

امروزه ایمپلنتهای دندانی و اباتمنتهای آنها معمولا از تیتانیوم خالص به خاطر خصوصیات مکانیکال و سازگاری نسجی خوب آنها  ساخته می شوند. اما از نقطه نظر زیبایی، اباتمنت های تیتانیومی باعث نمای آبی رنگ در بافت نرم می شوند.

ایمپلنت های سرامیکی می توانند این مشکل را مخصوصا در ناحیه قدام رفع کنند. ایمپلنت های سرامیکی که تا به امروز استفاده شده اندcrystalline bone screw 36, Sandhaus, Tubingen Implants)  ) بسیار شکننده هستند. نتایج کلینیکی طولانی مدت آنها هنوز مورد سوال است. استفاده از سرامیک های حاوی زیرکونیا برای ایمپلنت های مورد ارزیابی قرار گرفته است.

زیرکونیوم دی اکساید بسیار محکم و سازگار می باشد. YPSZ  ایمپلنت ها توزیع نیرویی مشابه  CPTi  ایمپلنت ها دارند و ممکن است بتوانند یک جایگین مناسب، خصوصا در نواحی قدامی باشند.

ترکیب های سرامیکی ترانس جینجیوال توسط شرکت های تولید کننده مختلفی برای تامین اباتمنت های زیباتر نسبت به انواع تیتانیومی معرفی شده اند. اما از آنجایی که این محولات عموما از مواد بسیار سختی مثل آلومینا ساخته می شوند، به علت مقاومت پایین آنها به نیروهای خمشی در هنگام ساخت، مشکلات تکنولوژیک غیر مطلوبی را ایجاد می کنند.اخیرا بیش تر توجه ها روی سرامیک هایی معطوف است که به طور معمول در ارتوپذی کاربرد دارند. مثل زیرکونیا که سازگاری نسجی بالایی دارد، زیباست و مقاومت به شکست بالایی دارد. مطالعات نشان می دهند که زیرکونیا می تواند ماده مناسبی برای ساخت اباتمنت های ایمپلنت با قدرت تجمع باکتری ها باشد.

سمان کردن وباندینگ

سرامیک های با کریستال های بیشتر ( آلومینا و زیرکونیوم اکساید ) نتایج کلینیکی بهتری نسبت به سرامیک های فلدسپات لوسایت و دی سیلیکات نشان داده اند. در واقع افزایش قدرت مکانیکال با بالا بردن میزان کریستالین و کاهش بخش شیشه ای باعث بالا رفتن مقاومت سرامیک به اسید می شود که به موجب آن استفاده از هر گونه اسید تغییرات سطحی ناکافی برای باندینگ به رزین ایجاد می کند. هیدروفلوراید اسید به فاز شیشه ای حمله می کند و یک سطح مناسب برای باندینگ میکرو مکانیکال ایجاد می کند و عوامل سالین کوپلینگ ها ، باند شیمیایی بین سیلیکا و گروه های متاکریلات رزین این سرامیک ها را بهبود می بخشد. روند پوشاندن با سیلیکا بر اساس اصول معمول ادهزیو ها بنا شده است و به نظر می رسد روش مناسبی برای سرامیک های کریستالین نیز باشد.

درمان سطح شامل روند پوشش tribochemical  سیلیکا (Rocatec; 3M ESPE) ، ابریژن با ذرات ۲۵۰ μm  یا  ۵۰ μm آلومینیوم اکساید ، ابریژن با ذرات آلومینیوم اکساید  ۵۰ μm به همراه هیدروفلورید اسید ۳۸%  و یا ابریژن با الماس و وسایل چرخشی که گزارش شده است تنها اثر اندکی روی قدرت باند سرامیک های زیرکونیا دارد.

ترمیم ها با زمینه زیرکونیا احتیاج به ادهزیو برای ریتنشن ندارند. در کنار قدرت مواد، تکنیک سمان کردن نیز برای رسیدن به موفقیت کلینیکی مهم است. روکش ها و FPD های زیرکونیا اکساید به علت مقاومت به شکست بالایشان ، می توانند با روش های معمول توصیه شده توسط سازندگان سمان شوند.

با این حال باندینگ رزینی بین دندان و ترمیم برای ریتنشن ، تطابق مارجین و مقاومت به شکست ترمیم ها لازم اند.

نتیجه گیری

در مقایسه  با سرامیک های Al2O3 ، سرامیک های ZrO2 مقاومت Flexural  و سختی شکنندگی دو برابر دارند. مهم ترین عامل مقاومت به شکست سرامیک های ZrO2 ساختار کریستالی metastable tetragonal آن در دمای اتاق است. این ساختار یک مکانیسم موثر علیه گسترش شکاف ها ایجاد می کند. سرامیک های ZrO2 انتقال حرارتی ۱ تا ۱۰ بار کمتر از سرامیک های Al2O3 را نشان می دهند. در نتیجه اباتمنت های ZrO2 در طی روند حرارت دیدن احتمال شکست بیشتری نسبت به Al2O3 دارند. به علاوه grind  کردن سرامیک های ZrO2 شامل درزها و میکروکرک هایی هستند که مقاومت به شکست این مواد را تحت تاثیر قرار می دهند.

مقاومت به شکست و سختی معمولا در کلینیک اولین پارامتر در نظر گرفته شده و می تواند عامل محدودیت سرامیک های دندانی باشد. در نتیجه زیرکونیا به منظور تامین موادی قوی تر و سخت تر در دنداپزشکی ساخته شدند.

این مقاله توصیه می کند که زیرکونیا می تواند به عنوان کور در درمان های پروتز ثابت در دندان های خلفی و قدامی به علت  وجود شواهد کلینیکی مناسب ، استفاده شوند.

Bio-Zˣ²-Zirconia1 DSC_0088 زیرکونیا زیرکونیا زیرکونیا زیرکونیا زیرکونیا

دکترعزت ا… جلالیان

دانشیار بخش پروتز ثابت دانشکده دندانپزشکی دانشگاه آزاد تهران

درباره ی دکتر فدایی

همچنین ببینید

بیماری دهان و دندان در دوران بارداری

آتوسا نوبخت دانشجوی دندانپزشکی     خلاصه مراقبت‌های سلامتی دهان و دندان اغلب توسط دندان‌پزشکان …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *